تبلیغات
« وبلاگ دوست داشتنی برای ایرانیان » - فسیل ها و انواع آن

« وبلاگ دوست داشتنی برای ایرانیان »

مکانی برای جوانان و نوجوانان ایرانی

فسیل ها و انواع آن


                                    فسیل چیست ؟


 به چه موادی فسیل می گوییم ؟

 به طور کلی هر چیزغیرزنده ای که اززمین به دست آید و وجود جانداری قدیمی را نشان دهد"فسیل "نامیده می شود . بنابراین حشره ای سالم در کهربا ، دندان های یک پستاندار ، برگ های ذغال شده ی یک گیاه ، نقش خارجی یک ساقه ی درخت ، همگی به گونه ای " فسیل " شناخته    می شوند .

 

فسیل در چه شرایطی به وجود می آید ؟

 شرط اول: وجود اعضای سخت در بدن مانند مینا و دندان .

 شرط دوم:دور ماندن جسد جاندار از فساد فوری مانند اکسیژن ، باکتری ها ، گرما ، موجودات    زنده ی دیگر و آب های جاری زیرزمینی.

 شرط سوم: محیط مناسب یعنی جایی که فسیل تشکیل می شود مثلا : دریاها ، مرداب ها، دریاچه ها و مخصوصا جاهایی که آب کم عمق است. 





 راه های فسیل شدن :

 یخ:

 یکی از موادی که باعث می شود فسیل جاندار بهتر باقی بماند ، یخ است. درسیبری و آلاسکا فسیل ماموت پیدا شده است وبه خاطر یخ روی فسیل ماموت ، گیاهان تازه ای از زمان ماموت در معده ی ماموت پیدا شده است .

 نمک:               

 یکی دیگر از موادی که می تواند جسد جانداران را به خوبی ، سالم نگه دارد، نمک طعام است. مانند مردان نمکی ایران که جسد این مردان در معادن نمک پیدا شده است. دانشمندان زمان مرگ آنان را 2500 سال پیش تخمین زده اند.

 محافظت خاک از فسیل :

 خاک های اشباع شده از قیرو نفت هم می توانند بخش های نرم جسد جاندار رابه خوبی حفظ کنند . فسیل نوعی کرگدن قدیمی به نام ( رینوسروس ) به طور کامل با گوشت و پوست دررسوبات آغشته به نفت در شرق لهستان کشف شده است.

  از بین رفتن قسمت های نرم جسد:

 با مرگ هر جاندار به طور معمول جانداران دیگربخش های نرم جسد را به عنوان غذا مصرف   می کنند . باکتری های تجزیه کننده هم باقی مانده ی بخش های نرم را به سرعت تجزیه می کنند . عواملی مانند هوا وجریان آب نیز به از بین رفتن بخش های نرم جسد کمک می کنند .

  تبدیل قسمت های سخت جسد به فسیل :

 بخش های سخت بدن به سبب مقاوت در برابر عامل های فساد ، مدت زمان بیشتری مقاومت می کنند وممکن است قبل از این که از بین بروند به وسیله ی رسوبات پوشیده شوند و به صورت فسیل درآیند .

 بخش هایی از موجودات که به فسیل تبدیل می شوند:

 بخش های سخت در گیاهان ، بافت چوبی ; در مهره داران ; اسکلت داخلی و درجانوران دیگر و آغازیان ، اسکلت و پوسته ی خارجی به فسیل تبدیل می شوند .

 تبدیل بخش های سخت به مواد دیگر:

 گاهی بخش های سخت جسد جاندار، بدون این که تغییر شکل دهند، تغییر جنس می دهند.این تغییر جنس ، به جنس مواد دربرگیرنده ی جسد، نوع محلول هایی که از طریق آب های زیرزمینی بر جسد اثر  می گذارند ، و برخی شرایط فیزیکی محیط مانند گرما وفشار بستگی  دارد. عمل تبدیل بخش های سخت به مواد دیگراز راه های گوناگونی صورت می گیرد که مهم ترین آن ها کربنی شدن و جانشینی است.

 مراحل به وجود آمدن ذغال سنگ:

  در کربنی شدن که اغلب برای گیاهان اتفاق می افتد ، پس از قرار گرفتن اجزای گیاهان در داخل  رسوب مناسب، بر اثر فشار و تا حدودی گرما ، مواد فرار وموجود در ساختمان گیاه که بیش از 90% ساختمان گیاه را تشکیل می دهد کم کم از جسد گیاه خارج می شوند و جای آن ها را کربن  می گیرد ، این عمل پس از میلیون ها سال سبب تشکیل ذغال سنگ می شود در ذغال سنگ خوب بیش از 90% کربن وجود دارد و ساختمان گیاه ، مانند تنه ، شاخه و گاهی برگ به خوبی محافظت شده است و این گونه ، ذغال سنگ به وجود می آید .


 

                                                                       

                                                رده بندی فسیل ها

 1 - گیاهان

 شاخه ی خزه ها :                                            

خزه ها گیاهانی بدون آوند ، ریشه ، ساقه و برگ هستند که به طور معمول به صورت گروهی می رویند . آن ها نشانه ی منطقه های مرطوب اند . انواع گونا گونی از آن ها روی سنگ ها و تنه ی بعضی درختان زندگی می کنند و به سبب داشتن بافت های ساده و نا مقاوم بودن اجزای بدن کم تر به صورت فسیل دیده می شوند . قدیمی ترین فسیل خزه ها یی که تاکنون شناخته شده اند متعلق به دوره ی دونین است .

 شاخه ی پنجه گرگیان :

 پنجه گرگیان گیاهانی آوند دار و بدون دانه اند ولی ریشه ، ساقه و برگ دارند .گونه های امروزی آن کوچک اند ولی گونه هایی که در (پالئوزوئیک) می زیستند به ارتفاع 30متر رسیده اند . اکثر نهشته های ذغالی دوره ی کربونیفر باقی مانده ی پنجه گرگیان هستند .

  شاخه ی دم اسبیان :

 دم اسبیان گیاهانی آوند دار و بدون دانه اند ولی ریشه ، ساقه و برگ متصل به هم دارند .گونه های امروزی ، گیاهانی کوتاه قدهستند ولی گونه های فسیل شده ی اولیه ی آن هابسیاربلند قد بوده اند . پیدایش آن ها در ابتدای دونین است ولی گسترش و فراوانی این گیاهان در انتهای دونین و دوره ی کربونیفر و پرمین صورت گرفته است . برخی گونه ها مانند کالامیت ساقه ی تو خالی و برخی گونه ها مانند اسفنو فیلوم ساقه ی بندبند وتو پر هستند ، گیاهان این شاخه در تشکیلات ذغال سنگی دوران پالئوزوئیک و مزوزوئیک بسیار با اهمیت هستند .

 

جانوران

 شاخه ی اسفنج ها

 اسفنج ها ساده ترین جانوران پر سلولی اند که در حال حاضر بر روی زمین زندگی می کنند .

اسفنج ها موجوداتی کف زی یا چسبیده به اجسام دیگرند و اغلب به صورت دسته جمعی در عمق های گوناگون دریاها زندگی می کنند اندازه ی آنها بین چند میلی متر تا 2 متر در تغییر است.

نمونه هایی از فسیل اسفنج ها در شکل زیر دیده می شوند.

شاخه  بازوپایان مفصل دار

 بازوپایان گروهی از جانوران قدیمی اند که هنوز گونه هایی از آن ها در دریاها زندگی می کنند. حدود 325 گونه از آن ها هم در زمان حال زندگی می کنند که از نظر ساختمان بدنی تفاوت چندانی با گونه های فسیل شده ندارندو شاید گونه های موجود از بازوپایان امروزی را بتوان قدیمی ترین  نمونه یک  فسیل زنده شمرد. در شکل زیر نمونه هایی از فسیل بازوپایان مفصل دار را مشاهده   می نمایید.

 

موارد استفاده از فسیل ها

 

آب و هوای گذشته:                                   

 یکی از استفاده های مهم از فسیل این است که می توانیم آب و هوای زمان گذشته را بدانیم برای مثال:خرس هایی با پوشش ضخیم مو و داشتن لایه های  ضخیم چربی  در زیر پوست ، فقط درناحیه های سرد و قطبی زندگی می کنند ، و گیاهانی با برگ های بزرگ، مخصوص ناحیه های پر باران هستند. بنابر این به وسیله ی فسیل ها می توانیم از آب و هوای گذشته ی هر منطقه با خبر شد.

 شناخت جغرافیای گذشته

 با مطالعه فسیل ها می توان نتیجه گیری کرد که در زمانهای گذشته چه بخش هایی از زمین ، که هم اکنون به صورت خشکی است ، با آب پوشیده می شده است ؛ یا بر عکس ، چه ناحیه ای از دریاهای کنونی به صورت خشکی بوده اند .

  

جمع آوری فسیل ها

  در چه محل هایی به دنبال فسیل بگردیم :

 به طور کلی می توان کشور خودمان ایران را از نظر مساعد بودن هوا برای جمع آوری فسیل به سه منطقه تقسیم کرد:

 1-      منطقه هایی که فصل های مناسب در بهار و تابستان است.

 2-      منطقه هایی که فصل های مناسب در پاییز و زمستان است.

 3-       منطقه هایی که در همه ی فصل ها مناسب اند.

 محل های مناسب برای یافتن فسیل ها عبارت اند از :

 مسیر رود خانه های خشک و آب دار و انشعاب های آن ها از محل هایی شمرده می شوند که شما می توانید آثاری از فسیل های موجود در ارتفاعات این رود خانه ها را ، که بر اثر هوا زدگی خورد شده وبا جریان آب رود ویا سیل به نقاط پایین حمل شده ودر کناره ی رود خانه ته نشین شده اند ، بیابید .

 روش تهیه ی فسیل ها به روش قالب گیری

 گاهی ممکن است شما یک نوع فسیل کمیاب را در اختیار داشته باشید و بخواهید از روی آن    نمونه ای مصنوعی بسازید . در این صورت لازم است با روش تهیه ی قالب های مصنوعی     فسیل ها آشنا شوید .

 1-      خمیر مجسمه سازی را به ضخامتی بیش از ضخامت فسیل مورد نظر ، روی سطح صافی پهن کنید .

2-      یک طرف فسیل را با قلم مو کمی روغن بمالید (این کار در خارج کردن فسیل و قالب گچی از داخل خمیر مجسمه سازی به شما کمک می کند ) .

3-      فسیل را لز طرفی که چرب است با فشار داخل خمیر مجسمه سازی فرو کنید .

4-      به آرامی فسیل را از داخل خمیر مجسمه سازی خارج کنید .

5-      مقداری از گچ قالب گیری دندان را با کمی آب مخلوط کنید تا مخلوط غلیظی به دست آید. مخلوط را داخل حفره ی موجود در خمیر مجسمه سازی بریزید و آن را به حالت خود بگذارید تا سفت شود .

6-      قالب گچی را به آرامی از داخل خمیر مجسمه سازی خارج کنید .

7-      همه موارد بالا را یک بار دیگر برای طرف دیگر فسیل هم انجام دهید .

8-      دو طرف فسیل گچی را به مدت 24 ساعت در هوای اتاق قرار دهید تا به طور کامل خشک شود .

9-      دو طرف فسیل را به کمک چسب مایع به یک دیگر متصل کنید . لبه های دو بخش چسبیده به هم را صاف کنید .

10-   فسیل گچی  را مانند نمونه ی اصلی رنگ کنید .



[ سه شنبه 16 شهریور 1395 ] [ 02:51 ب.ظ ] [ عماد رسولی ]

[ نظرات() ]